52 dni
4H 30M 11S

Wydarzenia wszystkie

czerwiec »

01

02

03

04

05

06

07

08

09

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

NEWS
01.02.10
« POWRÓT

Historia żeglarstwa na Warmii i Mazurach


HISTORIA ŻEGLARSTWA NA WARMMII I MAZURACH

Napisał Czesław Kalinowski   

Wśród ludzi, którzy w początku 1945r. przybyli na odzyskane ziemie Warmii i Mazur, znalazła się spora grupa osób o zacięciu i zamiłowaniach żeglarskich. Reprezentowali oni różne zawody i różne środowiska. Znaleźli wspaniałe warunki naturalne, bogactwo jezior, ale równocześnie zniszczone w większości przystanie wodne, zdewastowany potopiony sprzęt. Jednakże już w tymże 1945 r. zabezpieczona i odrestaurowana społecznie część obiektów mogła służyć swojemu przeznaczeniu.

POCZĄTKI

Organizowaniem żeglarstwa na Warmii i Mazurach po wyzwoleniu rozpoczął Lubelski Hufiec Morski Ligi Morskiej, który przyjechał na te tereny w 1945 roku w wyniku skierowania go na Warmię I Mazury przez ówczesne władze centralne przebywające wówczas w Lublinie.  Pierwsza grupa Lubelskiego Hufca Morskiego Ligi Morskiej w liczbie 40 osób wyjechała na Warmię i Mazury w czerwcu 1945r. przybywając do Olsztyna i Łuczan ( obecnie Giżycka). Pozostały główny stan  osobowy  LHM Ligi Morskiej w liczbie 200 osób przybył do Olsztyna 5 lipca 1945r.  W sierpniu 1945r. Lubelski HM przeniósł się do Łuczan(Giżycka) i przekształcił w Centralny Ośrodek Wodny Ligi Morskiej , obsadzając załogi w ośrodkach Węgorzewo , Mikołajki, i Głodowo nad Śniardwami.  Ośrodek w Łuczanach mieścił się w budynku przy kanale nad jez. Niegocin, dysponował jednocześnie także dwoma blokami mieszkalnymi przy ul wodnej obok torów. W 1945 roku większa część uczestników powróciła do Lublina. W ośrodku pozostała jedynie załoga kadrowa w składzie: Komendant Ośrodka – Stanisław Ereciński , jego zastępca Henryk Piątkowski oraz Instruktorzy: Jerzy Bubiak i Tadeusz Wolbek, 10 osób funkcyjnych i załoga składająca się z 57 osób.

Do zadań w/w załogi należało; wydobywanie i zabezpieczanie zatopionych jachtów i statków pasażerskich oraz ich remont i konserwacja a także już niezwiązane z żeglarstwem obsadzanie posterunków i wystawianie wart w stoczni, ośrodku przy willi starosty, młynie i innych obiektach, opieka nad przydzielonymi Ośrodkowi 10 krowami. Ponadto do zadań należało przerabianie materiału szkoleniowego w zakresie umiejętności na stopień kajakowca, żeglarza i sternika jachtowego. W ośrodku obowiązywał regulamin wojskowy. Załoga była skoszarowana i była uzbrojona. Posiadaną broń pobrano z pobliskiej twierdzy Boyen. W ośrodku zabezpieczono 40 dużych kabinowych jachtów. Na wiosnę 1946 r. niestety około 30 najpiękniejszych jachtów zostało wysłanych transportem klejowym do Warszawy zgodnie z decyzją ministra ziem odzyskanych Transportu tego dokonała grupa żeglarzy z Yacht Klubu Polskiego Warszawa z jkżw Teodorem Rębisiem na czele.  Największy jacht typu slup o pow. żagla 70 m kwadratowych o nadanej mu nazwie „ Zawiszak” został wysłany do Ośrodka Ligi Morskiej w Ustce zgodnie z poleceniem zarządu Głównego. Z pozostały jachtów część znajdowała się w ośrodku nad jez. Niegocin a cześć nad jez. Mamry z czego kilka spłonęło w wyniku podpalenia.    W wyniku tych nieprzemyślanych decyzji centralnych na Wielkich Jeziorach Mazurskich  pozostało 5-6 jachtów, które przez długie lata służyły żeglarstwu w Ośrodku WKKF prowadzonym kolejno przez Jana Sakowicza i Ryszarda Douilleta. Jeden z tych jachtów rekin dotrwał do naszych dni.

HISTORIA ŻEGLARSTWA NA WARMMII I MAZURACH Cz.II HARCERSTWO
Napisał Czesław Kalinowski   
27.11.2009, 12:24

Lubelski Hufiec ostatecznie zakończył swoją działalność na Warmii i Mazurach latem 1946r. Część jego członków powraca do Lublina część pozostaje w Giżycku i stanowi obsadę Centralnego Ośrodka Wodnego Ligi Morskiej w Giżycku. Jeden z instruktorów LM kol. Tadeusz Wolbek obejmuje kierownictwo Ośrodka Wodnego Ligi Morskiej w Olsztynie.

HARCERSTWO

Z chwilą rozpoczęcia roku szkolnego, samorzutnie w Olsztynie zaczynają powstawać drużyny harcerskie. Jedną z nich była 39 Warmińsko- Mazurska Żeglarska Drużyna Harcerzy im Jana z Kolna w Olsztynie. Powstała ona z inicjatywy grupy młodzieży licealnej. Kierownictwo tej drużyny objął Olgierd Lewicki, posiadający pewne doświadczenie żeglarskie nabyte w „ Błękitnej Jedynce” Żeglarskiej w Wilnie i posiadający stopień żeglarski. W dniu 10 października 1945 r. zostaje powołana Warmińsko Mazurska Chorągiew Harcerzy. Z tą chwilą zaczynają powstawać harcerskie drużyny żeglarskie m takich miastach jak: Morąg ( Leopold Wierzbicki): Giżycko ( Stanisław Wiśniewski); Iława ( Stanisław Logocki); Węgorzewo ( Stefan Nieroda) ; Ostróda ( Stanisław Jadczak). Olsztyńską Drużynę przejmuje Zbigniew Sarosiek, a Olgierd Lewicki odchodzi do Komendy Chorągwi ( kierownik działu wodnego). Harcerstwo w owym czasie skupia w drużynach żeglarskich około 200 osób, przeważnie młodzieży starszej z klas licealnych i szkól technicznych – w Olsztynie. Bazą ZHP jest przystań nad jeziorem Ukiel ( Juwenia). Z iście tropicielską pasją młodzież ta wyszukuje sprzęt. Remontuje go w miarę swoich umiejętności i szkoli się. Z grona ich wychodzi wielu dobrych żeglarzy i działaczy.W roku 1946 ZHP organizuje pierwszy obóz o charakterze żeglarskim nad jeziorem Ukiel. W 1947 roku roku w Szyprach nad Wadągiem a w 1948 roku  w Starych Jabłonkach  Zgrupowanie Drużyn Żeglarskich – „ ŻEREMIE MAZURSKIE „. Obóz dysponuje 6 szalupami oraz 2 żaglówkami. Jeden z znalezionych jachtów i doprowadzony przez harcerzy do stanu używalności, „ Burza” przez długie lata święci tryumfy na jeziorze Ukiel jako najszybsza lodź..

W 1948 roku harcerstwo w dotychczasowej formie kończy swoją działalność. Sprzęt i majątek drużyn żeglarskich przejmuje Liga Przyjaciół Żołnierza.  W roku 1957 po ośmiu latach, ZHP staje się samodzielną organizacją i powraca do niego żeglarstwo, jako jedna z form wychowania młodzieży. Na funkcję Pilota Chorągwi powraca Olgierd Lewicki i rozpoczyna pracę od podstaw Powstaje szereg drużyn żeglarskich w Terenie, organizowane są kursy i obozy. Między innymi w latach 1958-1959 Centralne Żeglarskie Kursy ZHP „ Żeremia Mazurskie” w Rucianem Nidzie prowadzone przez olsztyniaków. W 1957 i 1958 roku w czasie ferii zimowych kursy bojerowe w Giżycku. Instruktorzy wypływają na morze w 1957 i w 1958 roku na „ Zewie Morza”, w 1962 na ORP „ Iskra”.  W 1960 roku powstaje 57 Eskadra „Cadet” przy Ośrodku Wodnym ZHP Od roku 1961 Pilotami Chorągwi zostają kolejno bracia Andrzej i Feliks Muraszkowie.

HISTORA ŻECZLARSTWA czIII - OLSZTYN
Napisał Czesław Kalinowski   
02.12.2009, 16:22
Jak już wcześniej wspomniano pierwsza grupa Lubelskiego Hufca Morskiego Ligi Morskiej przybyła do Olsztyna  w  czerwcu 1945 r.  Uzupełnienie osobowe w liczbie 200 osób przybywa do Olsztyna 5 lipca 1945r. , by w sierpniu przenieść się do Łuczan ( Giżycka)  tworząc tam Centralny Ośrodek Wodny Ligi Morskiej. Liga Morska w Olsztynie skupiająca w tym czasie starszych wiekiem żeglarzy już  jesienią 1945 r.  prowadzi działalność nad jeziorem.   Dr Jan Janowicz , inż. Jerzy Kuhnel, Jan Kamiński, Tadeusz Wolbek organizują kurs żeglarski- teoretyczny a wiosną 1946r. praktyczny na stopnie żeglarskie.  Liga Morska  zajmuje trzy budynki od strony stacji pomp i poza działalnością statutową prowadzi także działalność rozrywkowo – gastronomiczną. Wiosną 1947 roku powstaje Yacht Klub Polski Oddział IV. Prezesem zostaje   Jan Janowicz a członkami zarządu między innymi : Jan Rymian , Roman Bojarski, Jan Kamiński. Jerzy Kuhnel –YKP przejmuje od Ligi Morskiej budynek dawnego canocrerdin ( późniejszy budynek KKS WARMII) . Od tej chwili działalność oddziału rozwija się intensywnie. Organizowano kursy żeglarskie, bojerowe, remontowano jachty, lecz pracę poważnie utrudniał brak przystani. Mały barak dawnej kajakarni służył w zimie jaki hangar na łodzie , latem stały one na wodzie, lecz nie było nawet odpowiedniego mola do dobijania i cumowania. W związku z powyższym członkowie YKP, których było już około 100, niezwłocznie przystępują w roku 1948 do budowy mola i pomostów.  Pomost ukończono jesienią 1949 roku, zaś budowę hangaru nieco później. Wszystkie prace wykonane zostały wspólnym wysiłkiem członków YKP . sami ręcznie wbijali wielką „babą” pale pod pomost, wszyscy bez wyjątku , na czele z dr. Janowiczem przykładali się do tej ciężkiej fizycznej pracy.   W roku 1947 na zlecenie honorowego Komandora YKP olsztyńskiego Oddziału, którym był ówczesny Wojewoda dr Dyja, dwaj członkowie zarządu YKP, Roman Bojarski i Jerzy Kuhnel zostali delegowani do Węgorzewa  w celu wybrania dla wojewody i przywiezienia do Olsztyna reprezentacyjnego jachtu. W Węgorzewie znaleźli oni kilkanaście jachtów kilowych morskich , kilka motorówek oraz trochę drobnego sprzętu. Wszystkie jednostki były mniej lub więcej uszkodzone, ale też wszystkie nadawały się do remontu i naprawa ich nie byłaby kosztowna. Wysłannicy wybrali odpowiedni jacht, ale z braku środków transportowych nie przewieźli go do Olsztyna . Minęło dużo czasu zanim wreszcie inna ekipa udała się do Węgorzewa z odpowiednim pojazdem do transportu jachtu, lecz tu na miejscu okazało się, że ten właśnie jacht został już zabrany przez  nieznanych ludzi.  Wobec tego przywieziono do Olsztyna inny jacht pełnomorski, znacznie większy i nie bardzo odpowiedni na Jezioro Krzywe. Pływał on przez pewien czas po tym jeziorze, lecz w końcu został zabrany przez Zarząd Główny YKP nad morze, gdzie podobno lepiej był wykorzystany . W międzyczasie zmienił się w Olsztynie Wojewoda i sprawa reprezentacyjnego jachtu upadła.   Początek roku 1948 to już ponad 100 członków. Klub był w tym czasie bardzo aktywny. W lutym tego roku zorganizowano praktyczny kurs bojerowy na kilku starych poniemieckich bojerach, różnych typów. Mroźną zimą  1948  roku  zorganizowano na jez. Krzywym zawody bojerowe. Atrakcją tych zawodów i całego sezonu zimowego było  bicie  rekordu szybkości przez bojer „Bolid” konstrukcji dr Jana Janowicza.  W jednym z przelotów uzyskał on prędkość 118km/h, jednak tę szybkość przypłacono złamanym masztem i porwanym żaglem.    

W 1948 roku tabor pływający YKP powiększył się o kilka nowych jednostek wykonanych na zamówienie członków YKP.

W roku 1949 zostaje zlikwidowany w Olsztynie Yacht Klub Polski. Jego dwu i pół letnia działalność pozostawia po sobie kilkudziesięciu dobrze przeszkolonych żeglarzy, którzy w późniejszym czasie tworzą kadrę nowopowstających klubów i sekcji żeglarskich. Majątek YKP przejęło nowo powstające Zrzeszenie Sportowe „Kolejarz” YKP. Przyszły lata 1951-1956 zlikwidowany zostaje  Polski Związek Żeglarski a tym samym Odział Okręgowy PZŻ w Olsztynie oraz zasłużony dla żeglarstwa Związek Harcerstwa Polskiego  . Następuje okres ścisłej centralizacji sportu w Polsce a turystyka żeglarska została wyłączona z działalności nowopowstałej ( będącej namiastką PZŻ)   Sekcji Żeglarstwa Głównego Komitetu Kultury Fizycznej. Termin „ żeglarstwo amatorskie” zastąpiono   wtedy pojęciem sport żeglarski, w którym zamiast żeglarzy byli tylko zawodnicy regatowi w klubach sportowych. Sprawy związane z turystyką żeglarską przejęło w 1952 r. Polskie Towarzystwo Turystyczno – Krajoznawcze (PTTK), które trzeba w sumie docenić za podtrzymanie i rozwój polskiego żeglarstwa turystycznego. Przy Wojewódzkim Komitecie Kultury Fizycznej zostają powołane sekcje branżowe, między innymi sekcja żeglarska. Pierwszym Przewodniczącym Sekcji Żeglarskiej przy WKKF w Olsztynie zostaje inż. Jerzy Kuhnel. Sport koncentruje się w zrzeszeniach sportowych i federacjach sportowych będących agendami poszczególnych związków zawodowych. W 1950 roku zostają powołane w Olsztynie do życia sekcje żeglarskie ZS „Kolejarz”- Klub Federacji „Kolejarz”, ZS „ Budowlanych”, ZS „Gwardii”, oraz ZS „Spójni”.  W oparciu o Federację ‘Kolejarz” powstaje Sekcja Żeglarska KKS „Sokół” w Ostródzie .

Rozpoczynając działalność Yacht Klub Polski i Liga Morska w Giżycku organizują oddział Państwowego Centrum Wychowania Morskiego. Pierwsze kursy żeglarstwa wodnego i lodowego rozpoczynają się w grudniu 1945r. w Olsztynie i Węgorzewie. W latach 1946-1947 powstają nowe kluby i sekcje żeglarskie w Olsztynie, Ostródzie, Giżycku, Węgorzewie i Iławie.  Żeglarstwo w tym czasie uprawia już kilkaset osób i zaszła pilna potrzeba nadania tej dyscyplinie sportu i turystyki, która uzyskiwała coraz większe znaczenie w regionie i pozytywny stosunek władz bardziej konkretnych ram organizacyjnych. Z inicjatywy działaczy powstaje w 1948 r. Oddział Okręgowy Polskiego Związku  Żeglarskiego. Jako organizacja wojewódzka nasz związek, zatem istnieje od 61 lat. Olsztyński OZŻ znalazł się w ścisłej czołówce okręgowych związków w odniesieniu do działalności sportowej i turystycznej. Tekst „ Waldemar Kowalczyk „

autor: Czesław Kalinowski


« POWRÓT


Zamknij okno [x]

REJESTRUJ

ZAPOMNIAŁEŚ HASŁA?

E-mail:

REDAKCJA SAILPORTAL.PL

bluefin"at"interia.pl

Telefon komórkowy:

+48 601 233 434

Formularz Kontaktowy



Imię i nazwisko
*  E-mail
*  Temat wiadomości
*  Treść wiadomości

* pola obowiązkowe
Aby wysłać formularz wpisz hasło z obrazka
obrazek